| ZAPIS DANYCH NA DYSKACH |
| zapis na dysku | |
Różne mamy nośniki ale system zapisu dość podobny: dyskietka, CDROM, płyta RW czy dysk twardy - te nośniki mają podobną strukturę zapisu.
Dane zapisywane są na okręgach. Okręgi te, nazywane ścieżkami, podzielone są na części zwane sektorami. Najważniejszym z nich jest okrąg wewnętrzny o numerze 0, to tak zwana ścieżka zerowa. Na ścieżce zerowej zapisana jest informacja startowa dysku, informacja o rozmieszczeniu głównych folderów i o rozmieszczeniu plików. Jest tam tablica alokacji (rozmieszczenia) plików, po angielsku FAT - File Allocation Table.
Uszkodzenie ścieżki zerowej to koniec dysku. Odzyskanie danych z takiego dysku może być bardzo kosztowne. Dlatego tablica rozmieszczenia plików (FAT) zapisywana jest zawsze razem z jej kopią.
Pracując dużo na dysku, a tak pracuje system Windows, jest dużo możliwości uszkodzenia zapisu informacji. Przyczyną mogą być błędy w działaniu powodujące zawieszenie się systemu (zatrzymanie albo zapętlenie), niepoprawne zamknięcie plików np. z powodu otwarcia ich zbyt wielu na raz, wyłączenie zasilania i inne. Nie jesteśmy w stanie naprawić ręcznie tych pomyłek, dlatego dostępne są programy wykonujące za nas te czynności. W środowisku Windows takim programem jest scandisk.
|
| JEDNOSTKI INFORMACJI |
| |
1 bit (dwa stany) można zapisać informację typu: "jest kolor" albo "jest ciemne" np. na rysunku
1 bajt = 8 bitów (256 różnych stanów)
1 kB (kilobajt) = 1024 B (bajty)
1 MB (megabajt) = 1024 kB (kilobajty)
1 GB (gigabajt) = 1024 MB (megabajty)
...
Przykład. 1.
Na dyskietce 2HD znajdują się:
[dwie zapisane strony] * [80 ścieżek na stronie] * [18 sektorów na ścieżce] * [512 bajtów w każdym sektorze]
[2] * [80] * [18] * [512] = 1474560 bitów = 1440 kB = 1,40625 MB
Praktycznie do zapisu dostępne jest dużo mniej przestrzeni dyskietki:
1 457 664 B
Dostępnych jest:
2880 jednostek alokacji (sektorów),
2847 jednostek alokacji wolnych do zapisu,
------
33 sektory zostają wykorzystane na dane systemowe systemowe
Wobec tego pojemność dyskietki wynosi:
2847 * 512 B= 1457664 B= 1423,5 kB= 1,39 MB
Skąd więc pojemność 1,44 MB? Na dyskietce jest 1440 kB całej pojemności. Napisana liczba 1,44 MB po prostu ładniej wygląda, pewno lepiej się zapamiętuje. Podobnie innej pojemności niż na etykietce mają duże dyski twarde 40 GB, 80 GB i inne.
Przykład. 2.
Wyobraźmy sobie, że mamy dodzwaniane połączenie z internetem przez modem z prędkością 55 kbs (55 kilobitów na sekundę). Gdyby pominąć wszystkie organizacyjne dane, przestoje serwera, a potraktować że otrzymujemy samą informację, to otrzymalibyśmy 55 000/8 bajtów przez sekundę, to jest około 6875 B (bajtów). To daje 6875/1024 kB(kilobajtów), czyli 6,71 kB. Na stronie maszynopisu znajduje się 25 wierszy po 80 znaków, czyli 2000 znaków. Ponieważ do zapisu jednego znaku stosujemy jeden bajt, wobec tego do zapisania jednej strony maszynopisu wykorzystamy 1,95 kB. W związku z tym przez nasz modem otrzymujemy ponad 3 strony (3,44) strony tekstu maszynopisu na sekundę.
|
| NARZĘDZIA SYSTEMOWE |
| |
Narzędzia dołączone do systemu operacyjnego pozwalają nam uporać się z niektórymi problemami. Możemy naprawić błędną nazwę pliku powstałą w wyniku zawieszenia się naszej maszyny, zaniku prądu; usuniemy zagnieżdżenie katalogów (katalog wskazuje na podkatalog sam na siebie) i wiele innych.
Gdzie znaleźć narzędzia systemowe w Windows? Otwieramy menu START\PROGRAMY\AKCESORIA\NARZĘDZIA SYSTEMOWE i już je mamy!
Najważniejsze narzędzia to:
Skandisk - program do usuwania błędów
Defragmentator - narzędzie do porządkowania zapisu na dyskach
Porządkowanie dysku - narzędzie do kasowania niepotrzebnych plików na dysku.
Narzędzi w systemie jest dużo więcej, ale te trzy powinien znać każdy użytkownik, pozostałe polecane są bardziej zaawansowanym użytkownikom.
W innych systemach (Linux/Unix, Novell, Mac), takie narzędzia również występują, chociaż inaczej się nazywają spełniają podobne funkcje i najczęściej(tak!) działają lepiej.
|
| SCANDISK |
| |
Skandisk jest programem bardzo pomocnym. Sprawdza powierzchnię dysku i naprawia błędy wynikające ze złego zapisu i przekłamań. Jeżeli można odzyskać chociać część danych, to program odzyska te dane i zapisze na dysku w postaci pliku tekstowego. Program sprawdza ścieżkę zerową, foldery i pliki, a gdy ustawimy dokładną kontrolę, sprawdza również całą powierzchnię dysku sektor po sektorze a błędne sektory zaznacza jako nie do używania w przyszłości.
Program ten uruchamiany jest podczas instalowania systemu, sprawdza wtedy dysk, zanim na nim zainstaluje system operacyjny. Program włącza się również po nieprawidłowym wyłączeniu komputera np. przez odłączenie zasilania.
Scandisk po znalezieniu błędu stara się go naprawić, nie zawsze udaje się mu to zrobić poprawnie, szczególnie na dyskietkach. W związku z tym pamiętajmy o przechowywaniu kopii ważnych plików na innym nośniku, albo chociaż na innym dysku.
Sprawdzanie standardowe (zgrubne)- sprawdzone są katalogi i poprawność zapisu informacji o plikach.
Sprawdzanie gruntowne - sprawdzone są pliki!, katalogi i poprawność zapisu informacji o plikach i w plikach.
|
| DEFRAGMENTATOR |
| |
Defragmentator porządkuje dysk i stara się przyśpieszyć odczytywanie danych z dysku. Program zapisuje wszystkie części pliku obok siebie, żeby podczas odczytu głowica nie wykonywała za dużej pracy, bo wiąże się to z wydłużeniem czasu odczytu.
Rozczłonkowanie pliku związane jest ze sposobem zapisywania danych przez dysk. Podczas zapisywania danych na dysku zapełniany jest pierwszy dostępny sektor "jak leci". Pliki po długiej pracy na dysku są rozczłonkowane, czyli sfragmentowane, dysk taki wymaga sdefragmentowania.
|
| SKUTKI UBOCZNE |
| |
Jak wszystkie lekarstwa, tak i narzędzia systemowe mają swoje skutki uboczne. Szczególnie uciążliwe pod tym względem są narzędzia dla Windows.
Skandisk
Po przeskanowaniu skandiskiem mamy do 15% szansy(według moich doświadczeń) na to, że jakieś oprogramowanie przestanie działać. Również odzyskiwanie danych z dyskietek nie będzie takie łatwe, przeważnie dokumenty tekstowe będą odczytane, ale pojawią się błędy, natomiast najczęściej nie daje się odzyskać uszkodzonych programów. Problemy takie są uzasadnione rodzajem zadania, uszkodzone są przecież dane na dysku, więc nie ma się czemu dziwić.
Gorzej jest z defragmentatorem.
Po przejściu defragmentatora po dysku mamy spotkałem się w 50% przypadków, że coś przestało działać. Takiego wyniku w tym przypadku nie powinno być. Dobrze jest tylko przy małej ilości zainstalowanego oprogramowania. Co robić? Jednak defragmentować, a uszkodzone oprogramowanie odinstalować i zainstalować jeszcze raz.
Skąd się biorą problemy?
Odpowiedź nie będzie prosta i jednoznaczna. Sądzę, że firmie Microsoft porządek w systemie wymknął się z rąk. Również firmy produkujące oprogramowanie dla Windows nie spełniają pewnych rygorów. Zbyt skomplikowane zależności nie dają się już kontrolować. Można próbować zapobiegać, jak to robi Windows XP, gdzie program ma swoją pełną kopię zapasową, z której odtwarza błędne pliki. To taka proteza, dobrze, że chociaż skuteczna.
|